• Benaming Videokaarten: wat je moet weten

    29 januari 2013 01:00 door
    Wie zelf zijn systeem wil samenstellen, heeft als eerste vraag welke componenten hij moet zoeken voor de beste prestaties.


    Introductie:

    Er zijn heden ten dage nog slechts twee grote ontwikkelaars op de markt die videokaarten bouwen, namelijk NVidia (Intel chips) en ATI (AMD chips). Deze laatste is recentelijk (al meer dan een jaar eigenlijk) van naam veranderd omdat eigenaar AMD het wenselijk achtte om de ATI denominatie te laten vallen ten voorkeur van het AMD logo en kleur. Ikzelf volhard in de boosheid en blijf deze AMD kaarten bestempelen als ATI exemplaren, gewoon om geen verwarring te stichten: AMD bakt chips; ATI bouwt videokaarten. Punt.

    Er is nog een derde speler op de markt, namelijk Matrox, maar die bouwt al jaren geen gamers videokaarten meer en spitst zich toe op multi-monitor kaarten voor de grafische sector.

    Voor deze laatste doelgroepen heeft NVidia trouwens een aparte reeks kaarten in de High Performance Computing reeks met hun bekende Quadro kaarten (grafische, wetenschappelijke en medische sector) en recentelijk met de nieuwe telgen in de Tesla familie (o.a. financiële sector, klimatologische en seismische analyse). De Quadro en Tesla reeksen worden hoofdzakelijk commercieel verspreidt door het NVidia huismerk PNY, alhoewel sommige partners als EVGa ook NVidia Quadro kaarten op de markt brengen.

    In dit spotlight ga ik het echter hoofdzakelijk hebben over de NVidia GeForce kaarten.


    Weetjes.

    NVidia en ATI verkopen zelf geen gamerskaarten direct aan het publiek. Beide fabrikanten doen alleen de ontwikkeling en bouwen een perfect werkend referentie model voor elke telg uit een familie. Deze referentiemodellen worden dan door gelicencieerde partners gebruikt als basis voor wat wij later in de winkelrekken vinden.

    Bekendste licentiehouders zijn Asus, MSI, Gigabyte (voor beide ontwikkelaars), Sapphire, XFX (alleen voor ATI), EVGa (alleen voor NVidia).

    Merken als Asus, MSI, XFX en Sapphire brengen meestal kaarten uit die qua vormgeving en prestaties ver afwijken van het referentiemodel, terwijl kleinere partners zoals Sparkle en Club3D dikwijls gewoon een andere sticker met het eigen logo op het referentiemodel plakken, al begint Club3D zich recentelijk ook te profileren als een merk dat de grenzen durft te verleggen.

    Cijfers & Letters

    Nu komen we tot waar het mij eigenlijk om te doen is: het wegwijs maken in de namen die de kaarten meekrijgen.

    De meeste gamers kennen natuurlijk de types GTXxxx en HDxxxx, maar velen weten niet wat er eigenlijk schuil gaat achter deze cijfertjes en lettertjes.


    A) Mobiel en Desktop

    Het eerste grote onderscheid in benaming zit 'em in "gewone" modellen en modellen met een "M" achteraan toegevoegd. Deze laatste categorie zijn de exemplaren die in laptops worden gebruikt; de "M" staat dan ook voor "Mobile".

    Ik ga het hier echter alleen over desktop kaarten hebben. Ten eerste omdat de verschillende modellen voor zowel desktop als laptop dezelfde zijn, alhoewel laptops nog zogenaamde tussenmodellen hebben en alle laptop modellen serieus moeten onderdoen -qua prestaties- voor hun "grotere" broertjes. Dit laatste heeft vooral te maken met het feit dat laptops zeer beperkt zijn in ruimte, waardoor de kaarten kleiner moeten gemaakt worden. Omdat high-end videokaarten wel eens gloeiend heet durven te worden wanneer het uiterste ven hen gevergd wordt (lees: tot tegen de 100° Celcius, soms zelfs meer) kan men best begrijpen dat men dit soort temperaturen wenst te vermijden in een kleine, relatief slecht gekoelde ruimt als een laptop. Het rechtstreeks gevolg is dat "M" kaarten meestal lager geklokt worden, zowel op gebied van VRAM als van GPU. Tussen haakjes, "VRAM" is Video-RAM en GPU is Graphical Processing Unit -de processor, zeg maar.


    B) NVidia & ATI

    NVidia kent verschillende voorvoegsels/achtervoegsels. Het leuke/ambetante is dat wat vroeger het achtervoegsel was, heden ten dage het voorvoegsel is.

    In hoofdzaak zijn er drie types, in order van krachtigst naar instap: GTX, GT en GS -allen ook verkrijbaar als "M" kaart. Desktop gamers zullen echter alleen oog hebben voor de prefix GTX, aangezien het hier over de krachtigste modellen gaat.

    ATI kent zulke voor- of achtervoegsels niet. Die hebben dan ook een naam waar vier cijfers in zitten, terwijl NVidia slechts drie cijfers telt in de benaming van hun kaarten. Maar daar kom ik seffens uitgebreider op terug -want daar draait het 'em tenslotte om: die cijfertjes.

    ATI noemt al z'n modellen tegenwoordig Radeon HD. Dus alle modellen hebben meestal de letters HD voor de cijfertjes staan. Alleen MSI wijkt hier vanaf voor z'n speciale modellen, waar dan allen de R van Radeon voor de letters staat, zoals in de kaart die ik heb, de MSI R7970 Lightning...

    Bij ATI is dus wat voor de cijfers komt van geen belang. Voor NVidia wel, aangezien deze letters bij hen al een indicatie zijn van de "power" die een kaart in heur mars heeft.


    C) Hoofdmoot

    Nu komen we -eindelijk- tot waar we moeten zijn en tot het gedeelte waar U, als potentiëel koper, zeer zeker op moet letten wil je niet stante-pede aan de helpdesk staan met klachten over de prestaties (of het gebrek daaraan) van het recentelijk gekocht kleinood.


    C1) NVidia

    Ten eerste telt NVidia, zoals ik al zei, drie cijfers in de benaming. Het eerste cijfer geeft de familie aan en het middelste cijfer de orde binnen die familie. Het derde cijfer is voor desktops van geen tel, aangezien het altijd een nul is. Laptops hebben echter soms een vijf achteraan, een indicatie dat dit een tussenmodel is.

    De laatste familie bij NVidia is de GTX6xx reeks, waarvan de eerste telgen een jaartje geleden begonnen te verschijnen: de GTX680 en de GTX670. Rekening houdende met wat in de vorige paragraaf stond, weten we dat het tweede cijfer de rangorde vertegenwoordigt binnen een familie. Dus weten we dat de GTX680 de krachtigste kaart is en de GTX670 iets minder krachtig.

    Bijgevolg weten we aan de hand van dat middelste cijfer ook dat latere kaarten zoals de GTX660 en GTX650 dus telkens een stapje lager presteren dan wat vooraf ging.

    NVidia heeft echter wat roet in het eten gegooid met het uitbrengen van de GTX560ti -net zoals in 2012/2013 "ti" versies zijn verschenen van de GTX660 en GTX650. Deze "ti" versies staan telkens een ietsie-pietsie hoger geklasseerd dan de kaarten zonder "ti" achtervoegsel.

    Er is één uizondering op dat "ietsie-pietsie" en dat is de GTX560ti core 440. Dat is namelijk een GTX570 waarvan er één "shader cluster" is uitgeschakeld. Mits een kleine overclock draait deze kaart idem aan een GTX570, echter voor een kwart minder van de prijs van een GTX570...

    Wat men dus moet onthouden is dat, hoe lager het middelste cijfer, hoe zwakker de kaart presteert.


    Opmerking:

    Sinds de GTX4xx familie zijn er ook kaarten met een "9" in het midden. Dit duidt aan dat het een zogenaamde "dubbele" kaart betreft. Dubbele kaarten zijn wat het woord zegt: twee kaarten samengevoegd op één PCB (Plastic Circuitry Board). Dubbele kaarten geven GEEN dubbele prestatie. Eerst en vooral omdat bij een exacte verdubbeling ook het stroomverbruik zou verdubbelen -wat zou neerkomen op een verbruik van tegen de 600watt voor een GTX690, en de bijkomende gegenereerde warmte. Om het stroomverbruik binnen de perken te houden worden beide processoren een stuk lager geklokt, wat dus de prestaties naar beneden haalt.

    Een nadeel aan dubbele kaarten is dat de samengevoegde kaarten in SLI staan, wat bij ietwat oudere moederborden voor problemen kan zorgen omdat die bordjes niet echt geschikt zijn voor SLI. Voor het aanschaffen van een dubbele kaart dus eerst nazien of het moederbord SLI aankan.


    C2) ATI (AMD voor de muggezifters)

    Bij ATI zit de vork enigsinds anders aan de steel -het eet echter even gemakkelijk- aangezien ATI vier cijfers gebruikt in de benaming van hun kaarten. Dat heeft alles vandoen met de ontwikkelings- en lanceringstechniek die ATI hanteert.

    Daar waar NVidia een familie heeft, gaande van "Generaal" (GTX680) tot "soldaat" (GT610) en de generaal als eerste word geïntroduceerd, daar heeft ATI een "koppel-methode" die eigenlijk betekent dat er van in den beginne binnen een kaartenfamilie onderverdelingen zijn. Namelijk "High-end", "Midrange" en "Instap"

    Bijvoorbeeld: ATI zit voorlopig aan de HD7xxx reeks, waar de zeven de indicator is van de familie. Dan heeft ATI een tweede cijfer, hetwelk verschilt naargelang één van de drie hoger genoemde categorieën

    Bij de High-End kaarten is dat tweede cijfer een "9", bij de midrange een "8" en bij de instapkaarten een "7"

    Dat wordt dus respectievelijk de HD79xx (High), HD78xx (mid) en de HD77xx (instap).

    Omdat het leven anders veel te simpel zou zijn, zit er in elke categorie ook nog een verdeling. Iedere categorie heeft een "grote broer" en een "kleine broer"

    Dat ziet er dan zo uit:

    Categorie 1 (high-end):

    Grote Broer: HD7970
    Kleine Broer: HD7950



    Categorie 2 (midrange):

    Grote Broer: HD7870
    Kleine Broer: HD7850



    Categorie 3 (instap):

    Grote Broer: HD7770
    Kleine Broer: HD7750



    Ook bij ATI geldt dus de regel dat, hoe lager de cijfertjes, hoe lager de prestaties. Alleen moeten we bij ATI twee getallen in het oog houden: het tweede en het derde.


    Opmerking:

    ATI heeft ook zogenaamde dubbel-dekkers (twee kaarten op één PCB) maar die krijgen als derde cijfer een "9", wat zich dus vertaalt naar HD7990, HD7890 en HD7790.

    Deze cijfers worden echter pas gehanteerd sinds de HD6xxx familie. Bij de HD5xxx waren de High-End kaarten nog de HD5870/HD5850 en de midrange kaarten de HD5770/HD5750. De Dubbele kaart kreeg toenertijd als tweede cijfer een "9": de HD5970 (er is ook een HD5870x2 gemaakt trouwens, een échte dubbele kaart -de 5970 was lager geklokt, de HD5870x2 niet). Later werden dan de instapkaarten geïntroduceerd: de HD56xx, HD55xx en HD54xx. Deze laatste categorieën leveren prestaties waar een gamer zich niet lekker bij voelt, maar die absoluut voldoen voor een werkstation.


    Voilà. Een hele boterham die de mensen ietwat wijzer zou moeten maken en behoeden van mis-kopen.
    Wat men vooral moet onthouden is dat het niet is omdat je een telg hebt van de laatste familie, je ook geheid een kaart hebt die de vorige overtreft. Wanneer je bijvoorbeeld zou overstappen van een GTX460 naar een GT620, wel, dan zullen er in het slechtste geval traantjes vloeien. In het beste zal een verbouwereerde help-desk medewerker naar je getier luisteren. Om hoger vermelde situaties te vermijden: leest ende onthoudt.
    Reacties 3 Reacties
    1. Obsessed's schermafbeelding
      Obsessed -
      Zeer interessant artikel JJ
      Dit moet ik zeker achter de hand houden voor mijn volgende configuratie

      Bedankt hiervoor.
    1. antiphoenix's schermafbeelding
      antiphoenix -
      Zeer interessant!
    1. Koshke's schermafbeelding
      Koshke -
      hartelijk dank, eindelijk wat licht in de duisternis!
      nu verder nog ander licht vinden over andere onderdelen waar ik niks van snap, zoals overklokking, SSD, en ander chinees....